Sint Anthoniusmolen Kessel

De huidige Kesselse molen is de enige overgebleven windmolen van Kessel. Tot in november 1944 had Kessel twee windmolens. De andere molen brandde in dat jaar geheel af.

De molen die nu in Kessel staat is van oorsprong de Meijelse molen. Deze Meijelse oorsprong is nog her en der in de molen af te lezen aan inscripties die in balken gekrast staan.

De oudste vermelding van deze Meijelse molen is 1463. Deze molen waaide in het jaar 1800 omver. Onmiddellijk werd een nieuwe molen gebouwd. Dit is de huidige molen. In 1878 werd de molen in Meijel afgebroken en in Kessel op de huidige locatie weer herbouwd. 

molen pennings 1900

De molen van Pennings in 1910

De Sint Anthoniusmolen

De molen die nu in Kessel nog staat is dus de oude Meijelse molen die in 1878 vanuit Meijel naar Kessel overgeplaatst en opgericht aan de Roode Eggeweg. Anno nu is deze molen in Kessel de enige overgebleven standerdmolen van Noord-Limburg.

Uit de Meyelse tijd is bekend dat er in 1463 reeds, aan de noordzijde van het dorp, een molen was. Deze molen waaide op 9 november 1800 omver. Nog hetzelfde jaar werd begonnen met de herbouw van de molen, maar nu aan de zuidzijde van Meijel.  In Meijel verschenen in de 19e eeuw nog meer molens. Een daarvan, de molen van Sanders in 1872,  werd op 50 meter afstand van de standerdmolen gebouwd. Aan deze molen verloor de standerdmolen zoveel klanten dat ze in 1878 werd verkocht.

 

Naar Kessel

De molen werd in Meijel afgebroken en naar Kessel verplaatst. De herbouw vond plaats aan de Roode Eggeweg; de huidige locatie. Lodewijk Pennings werd de nieuwe eigenaar en molenaar.
De familie Pennings bleef tot 1943 met de molen malen. In dat jaar kocht Toon Gastreich de molen. Deze liet de molen herstellen door de firma Van Bussel uit Weert. Deze firma maakte Van Busselwieken aan de molen en schilderde de molenkast grijs. Bij de opening gaf Gastreich zijn molen trots de naam: Sint Anthoniusmolen, naar zichzelf genoemd.
Vlak na de oorlog volgde opnieuw herstel. Nu door opgelopen oorlogsschade. Gastreich heeft nog enkele jaren met de molen gemalen, waarna hij haar in 1955 aan de gemeente Kessel verkocht.

 

Gemeente


De Sint Anthoniusmolen in toen nog het vrije veld van Kessel anno 1930

 

 

 

 

De gemeente liet onmiddellijk reparaties uitvoeren na achterstallig onderhoud. Er werd toen niet meer met de molen gemalen, alleen nog hobbymatig draaiende gehouden. Ondertussen kwam de bebouwing van het groeiende dorp steeds dichter bij de molen. In 1975 volgt een restauratie. Door weinig draaien en steeds meer windbelemmering bleek in 1989 een grondige restauratie nodig, waarbij de constructie van de molenkast vernieuwt werd.

Stilstand

Na de restauratie heeft de molen niet veel meer gedraaid. Tussen 1995 en 1999 heeft de molen stil gestaan bij gebrek aan een molenaar. Bomen en huizen stonden dicht bij de molen en geen enkele molenaar kon worden aangetrokken voor het nutteloos geworden monument.

boek_kaft_2.JPG
De Sint Anthoniusmolen na de aankoop door de gemeente.

Windbelemmering maakt inmiddels immers het functioneren van de molen zo goed als onmogelijk. Een voor de molen levensbedreigende situatie! De molen was notabene recent gerestaureerd!

Gelukkig is na bomenkap in tuinen van omwonenden en een perceel bij de molen er verbetering in deze situatie gekomen. Hoewel de windvang verre van ideaal is kan de molen weer draaien. Sindsdien maalt de molen allerlei meelproducten en deze zijn op de molen verkrijgbaar. Veevoer kan men gratis laten malen en zo is de molen weer een levend monument in de Kesselse gemeenschap.
De gemeente Kessel zorgt voor het groot onderhoud en staat daarmee garant voor het voortbestaan van de molen. Tevens zoekt de gemeente naar een mogelijkheid om de molen te verplaatsen naar een terrein waar ze weer mooi te zien is en wind kan vangen.

Inscripties

Standerdmolens hebben vaak een lange geschiedenis. Niet zelden zijn in het verleden hergebruikte onderdelen in molens verwerkt. Vele balken en onderdelen in de molen bevatte inscripties uit een ver verleden. In de Sint Anthoniusmolen is de oudste inscriptie uit het jaar 1800. Vele andere inscripties zijn te bekijken op een speciale fotoalbum. Klik daarvoor hier.

Aanvulling:

De Kesselse molen staat technisch uitgebreid beschreven in het boek De Standerdmolen van de schrijvers Erik Tijman, Jan Scheirs en Dick Zweers. Een voorbeeld uit dit boek is de onderstaande tekening.

 tekening uit

Tekening van dhr. D. Zweers uit het boek De Standerdmolen

 

Literatuurverwijzing:

Informatie van Dhr. H. Willems uit Meyel
Sint Anthoniusmolen - Kessel: A. Hendrix, Kessel

De Molens van Limburg: P.W.E.A. Van Bussel
Nederlandse Molendatabase
De Standerdmolen - Tijman, Scheirs, Zweers