Wat is Spelt?

Spelt is een oer graansoort. De hedendaagse Tarwe is uit de spelt voortgekomen. Al reeds enkele duizenden jaren voor onze jaartelling werd spelt verbouwd door mensen. Het is een sterk gewas dat vrij gemakkelijk biologisch geteeld kan worden. Het behoeft geen kunstmest en geen bestrijdingsmiddelen.

Spelt is afkomstig uit het Midden-Oosten en waarschijnlijk door de Romeinen naar Limburg gebracht. Opgravingen bij Romeinse Villa's hebben aangetoond dat de Romeinen in Limburg al spelt hadden.
Met de opkomst van de moderne landbouw en de industrie liep het verbouwen van spelt sterk terug. Tarwe kreeg steeds meer de voorkeur omdat met bestrijdingsmiddelen en betere landbouw methoden dit graan veel meer opbrengst per hectare gaf.

Spelt is gezond

Monikken in de 12e eeuw wisten het reeds. Spelt is erg gezond voor lichaam en geest. Een Duitse monnik schreef in de twaalfde eeuw over spelt: "Spelt maakt deugdelijk bloed, geeft een rein gemoed en de gave van blijmoedigheid".
Steeds meer mensen ontwikkelen een overgevoeligheid voor tarwegluten. Deze beginnen met maagklachten na eten van brood en geven uiteindelijk mogelijk tal van klachten die vaak moeilijk kunnen worden thuisgebracht. Spelt is dan een alternatief. Een huisarts kan je bloed laten testen op glutenintolerantie voor tarwegluten.

Het meellichaam van spelt bevat meer voedingsstoffen dan bijvoorbeeld van tarwe. Ook door het maalproces op de windmolen blijven deze in het meel aanwezig. De stoffen geven de spelt een hogere voedingswaarde en een makkelijkere verteerbaarheid. Spelt bevat veel onverzadigde vetzuren, die belangrijk zijn voor het functioneren van het menselijk lichaam. Vooral de zenuwen en de hersenen. Na het eten van speltbrood blijft de honger langer weg. Bij tarwebrood is na een paar uurtjes het honger gevoel alweer terug waarbij vermoeidheid kan ontstaan. Bij langer gebruik van spelt verbeterd de conditie van het lichaam. Daarom is spelt een goede basisvoeding.

Bakken met spelt

Over het algemeen kan in een recept genoemde tarwe gewoon vervangen worden door spelt. Spelt heeft goede bakeigenschappen, niet geheel te vergelijken met tarwe. Bij het broodbakken zult u merken dat het speltdeeg veel makkelijker te kneden is dan een tarwedeeg. Sterker nog, het speltdeeg moet juist ook minder lang gekneed worden, omdat u anders de kleefstoffen kapot kneed en het brood korrelig of te vast wordt. Kenners waarderen ook de bijzondere geur van dit graan. In steeds meer bakkerijen in Nederland wordt speltbrood gebakken. Maar meestal bestaat dat brood uit 70-80% speltmeel en 20-30% tarwemeel, waarmee het echte spelteffect verloren gaat en het bovendien niet geschikt is voor mensen met een tarweallergie. Informeer u dus goed bij uw bakker over de ingrediënten van het speltbrood dat hij verkoopt.....

De Teelt

Spelt wordt in het najaar gezaaid en komt dan in het voorjaar op. In juli en augustus wordt het geoogst. Spelt is dan nog niet geschikt om te vermalen. Het dient eerst gepelt te worden. De speltkorrels zitten goed beschermt in dikke kafjes. Deze beschermen de korrels tegen ziekten en andere nadelige invloeden. Na het pellen op de boerderij gaat het naar de molen alwaar het tussen de molenstenen in één gang tot meel wordt vermalen. Op de molen kan het volkorenmeel nog verwerkt worden tot speltbloem middels een builmachine. De bakker is vervolgens aan de beurt om een prachtig brood te bakken!

De Spelt vóór en ná het pellen.

Aanvullende gegevens