Betere windvang


Hierbij wat uitleg omtrent de noodzaak van een betere windvang voor de Kesselse standerdmolen.

Een vrije windvang en omgeving is voor een windmolen van levensbelang! De hoofdzaak is behoud van de molen. Om dit toekomst gericht te kunnen doen is het van belang dat een molen vrije windvang heeft. Dit voorkomt onnodig veel onderhoudskosten en restauraties in de toekomst en komt het behoud van het monument, de molen, in zijn meest oorspronkelijke vorm ten goede.

"Hij draait toch!"

Zo horen we als mulders wel eens van mensen die een betere windvang voor de molen onnodig vinden zeggen: "Hij draait toch!". Voor deze mensen willen we een vergelijking maken met een auto waarvan alleen de eerste en tweede versnelling in orde is. Met zo'n auto kun je wel rijden, maar je kunt er niet mee aan het verkeer deelnemen. Of rijden met zo'n auto verantwoord is, is natuurlijk de vraag!? Want: "Hij rijdt toch!"

Onderhoud

De molen zal op een plaats waar de molen nu staat niet veel in staat zijn volledig te functioneren. Dit bederft in grote mate de belevingswaarde van deze mooie molen. Door een vermindering van belevingswaarde zullen (enthousiaste) molenaars niet veel met de molen draaien en de molen raakt in verval. Verval betekent dure restauraties en verlies van historisch materiaal aan de molen.
Daarnaast krijgt de molen onnodig te lijden door het niet vrij in de wind staan. Zeilen klapperen, wieken schudden, onregelmatige gang, de molen beweegt over heel haar lijf… Dit brengt allemaal onnodig schade toe aan de molen dat ook weer handen vol geld kost om het te repareren. Dit kan zelfs wiekenbreuk tot gevolg hebben! Alleen daarom al is een eenmalige investering om de molen te verplaatsen op de lange duur een goedkope en duurzame manier om dit uniek monument voor Kessel voor de toekomst te bewaren!

molen kessel
Illustratief voorbeeld van hoe erg de bomen de windvang van de molen belemmeren

Landschappelijke waarde

Een molen is in het vergezicht van een dorp al te herkennen. Het is een beeldbepalende entree. Daar zijn molens bekend om. De molen van Kessel echter is nauwelijks buiten Kessel te zien en daardoor ook nauwelijks bekend. Mensen weten niet waar hij te vinden is. Dit terwijl iedereen uit de omgeving Kessel wel de molen van Beesel weet te staan. Vrij in het veld, blikvanger aan de Maas. Deze molen heeft een hoge landschappelijke waarde! Bedenk daarbij dat ook deze molen in 1981 naar de huidige locatie verplaatst is omdat in het dorp de molen niet meer werken kon.
De landschappelijke waarde van de Sint Anthoniusmolen is helaas nihil. De molen is verstopt achter de struiken, bomen en huizen. Een beeldbepalend element is het daardoor allang niet meer.

Biotoop

In de molenwereld wordt gesproken van biotoop als het gaat om de omgeving van de molen. In de nationale Molendatabase, te zien op www.molendatabase.nl, staat onder nummer 431 de Sint Anthoniusmolen van Kessel. (klik hier) Achter 'landsch. waarde' zien we staan: 'Beperkt door omliggende bebouwing en begroeiing'
Vereniging tot behoud van molens in Nederland, De Hollandsche Molen, geeft molens een zogenaamd biotoopcijfer. In hun molenbestand staat de molen van Kessel met het cijfer: 1. Dit cijfer staat voor 'slecht'. meer informatie over de Hollandsche Molen klik hier.
Om de molen van Kessel te behouden zal er aan drie belangrijke punten moeten worden voldaan:

1 Molen in goede staat van onderhoud
2 een vakbekwame molenaar
3 een goede biotoop

Valt één van deze 3 facetten weg, treedt er ongetwijfeld verval op! Aan de eerste twee punten wordt in Kessel sinds enkele jaren weer voldaan. Echter het meest onderschatte punt van het Nederlandse molenbehoud is de omgeving van de molen; de biotoop!

Problemen

De gevolgen voor een molen met een slechte biotoop zijn behoorlijk.
- molen kan niet meer functioneren
- snelle achteruitgang
- hoge slijtage
- hoge onderhoudskosten
- mindere belevingswaarde
- molenaars haken af
- veiligheid komt in het geding

Molens behouden op een plaats met een slechte biotoop lijdt tot overmatige slijtage doordat de obstakels in de nabijheid van de molen de wind turbulent maken. De molen krijgt veel stoten en vlagen te verwerken. De onderste wiek krijgt tijdens het draaien meestal de minste wind. Ongelijkmatige belasting van het wiekenkruis, dat zelfs roedebreuk tot gevolg kan hebben. (afbreken van een wiek)
De veiligheid komt ook in het geding. De molenaar kan door de obstakels in de buurt van zijn molen het weer niet goed beoordelen. Hij kan zo moeilijker en pas in een later stadium het weer zien aankomen en daardoor ook pas in een later stadium maatregelen nemen in geval van zwaar weer.
De landschappelijke waarde van een ingebouwde molen is natuurlijk ook gering. Vroeger stonden molens vrij en waren ze reeds van ver te zien. Het waren dorpsbepalende elementen. Ingebouwde molens hebben dat veel minder (belevingswaarde).

Oplossingen

In het verleden werden molens die door oprukkende bebouwing problemen kregen wel eens verhoogd. Bijvoorbeeld de stelling molen in Swartbroek, was voorheen een beltmolen. Andere oplossingen waren het verplaatsen van molens. Vooral standerdmolens werden makkelijk verplaatst. Dit gebeurde al in de middeleeuwen. Het is al zo oud als de molen zelf. Tegenwoordig worden nog steeds molens verplaatst vooral vanwege de biotoop. Zelfs stenen rompen worden in de takels gehangen.

1 op 100 regel

Sinds 1946 zijn de gegevens van windbelemmering verzameld in de 1 op 100 regel. Wil een molen géén last ondervinden mogen obstakels in een straal van 100 meter niet hoger zijn dan 1 meter. 200 meter 2 meter, enz.

biotoop_picture3.jpg

Dat een molen die ruimte echt wel nodig heeft bewijst de volgende grafiek. De afname van het vermogen afgezet tegen de mate van windbelemmering. Zo is te zien dat bij een biotoop verslechtering van 40% er bijna 80% vermogen verloren gaat en de molen niet meer kan functioneren.

biotoop_picture5.jpg

Over de biotoop van molens is recent door de Hollandsche molen meer onderzoek gedaan. Meer hierover kunt u lezen op hun site: www.molens.nl of klik hier

Klik hier om zelf uit te rekenen hoe ver een obstakel van de molen af mag staan!

Meer info op de nieuwe website: www.molenbiotoop.nl

Meer info over de Molenomgeving in Kessel

Of we de Kesselse molen moeten verplaatsen is wel de vraag. Het is namelijk gebleken dat bij veel molens die de afgelopen jaren zijn verplaatst dit een verbetering van korte duur was. Bovendien lijken sommige molens door het onthemen wel vogelvrij verklaard in hun historische waarden, zoals bijvoorbeeld de molen van Beesel die nu wederom verplaatst wordt. De historie wordt daarbij enorm geweld aangedaan daar men niet herbouwd naar historisch voorbeeld.

U ziet dat een molen een levend monument is dat een goede leefomgeving nodig heeft. Zonder die leefomgeving is de monumentale waarde ten dode opgeschreven!

 


 

Aanvullende gegevens